Jak zmieniały się benefity w motywacji pracowników? I dlaczego to ma znaczenie dziś?

O benefitach mówi się wiele, wciąż przybywa nowych. Chcemy jednak spojrzeć na świadczenia pozapłacowe nieco inaczej. Spójrzmy, jak ewoluowały przez lata, jak się zmieniały i od jakich czynników zależą zmiany i preferencje.

Benefity dla pracowników — geneza

Pierwsze rozwiązania pozapłacowe motywujące pracowników pojawiły się w PRL — jako dodatki, w zależności od wykonywanego zawodu. Były to deputaty węglowe (które stricte benefitem nie były), darmowe bilety dla pracowników PKP, świąteczne paczki ze słodyczami dla dzieci oraz tak zwane przywileje pracownicze, jak specjalne urlopy dla konkretnych grup zawodowych, darmowe przejazdy transportem publicznym, trzynastki, zniżki na produkty firmowe, dodatki mundurowe czy skrócony czas pracy. Wiele z nich było zarezerwowane dla konkretnych zawodów, na z góry określonych zasadach.

Rozwój benefitów pracowniczych

Rozwój benefitów i sposobów ich przyznawania w obecnym rozumieniu tego słowa pojawił się około 25 lat temu. Na początku, poza wymienionymi, dostępne były nagrody pieniężne. Wszelkiego typu premie, nagrody jubileuszowe, barbórki, trzynastki, to dodatkowe rozwiązania, które były dostępne i oczekiwane przez pracowników. Poza wymienionymi były to również komfortowe dobra materialne, jak samochód, z możliwością korzystania po godzinach pracy i dofinansowaniem paliwa, kiedyś pager, potem telefon służbowy i tablet. 

Nowe pokolenia, czyli dynamiczny rozwój rynku pracownika

Przełomowe okazały się pierwsze lata po 2000 roku i wprowadzenie opieki medycznej oraz kart sportowych. Rozwój działań prozdrowotnych, kart na siłownię, opieki medycznej oraz ubezpieczenia na życie były i są nadal wysoko postrzegane przez pracowników, czego dowodzi wiele raportów i ankiet przeprowadzonych wśród pracowników’. Im bardziej rozwijał się rynek pracy, spadało bezrobocie i rosła zamożność społeczeństwa, tym bardziej ewoluowały potrzeby pracowników — od tych materialnych, które uzupełniały ich pod stawowe potrzeby, do tych związanych z rozwojem osobistym, komfortem, pasją, spędzeniem wolnego czasu. Stawaliśmy się bogatsi, świadomi, a do rynku pracy zaczęły dołączać nowe pokolenia. Rozwój benefitów łączy się właśnie z czynnikami takimi, jak zmiana / nasycenie potrzeb społeczeństwa, nowy typ pracowników na rynku pracy, a także inspiracje z innych rynków. Jeszcze około 10 lat temu najbardziej znane świeże benefity związane były z otrzymaniem kart przedpłaconych do wybranych sklepów, kart na siłownię, wyjazdem zespołowym lub indywidualnym — jak dofinansowanie lub voucher na wyjazd.

Rodzaje benefitów dla pracowników w przeszłości i dziś

Nowy wymiar świadczeń dla pracowników

Przez ostatnie lata świadczenia dynamicznie ewoluowały. Przykłady: 

  • materialne, związane z dofinansowaniem szkoleń, rozwoju osobistego, nauki języków, związane z organizacją pracy: jako szeroko pojętej, jak praca zdalna, elastyczne godziny pracy, dodatkowe urlopy, własny asystent/usługa concierge,
  • dotyczące przestrzeni biurowej, jak: możliwość przyjścia do pracy z psem, owocowe dni, po koje relaksu, wyposażenie stołówek w jedzenie i napoje, wygodne miejsca pracy, jak sterowane biurka, piłki etc., darmowe lunche, przedszkola i żłobki dla dzieci,
  • niematerialne, jak możliwość rozwoju hobby, pasji zawodowych,
  • korzystanie z relaksu, SPA, przeżyć ekstremalnych, jak skoki, loty, szybka jazda,
  • możliwość uczestniczenia w życiu kulturalnym poprzez bilety na koncerty, występy, eventy, spędzenie wartościowego czasu z rodziną, jak bilety do parku rozrywki czy na zajęcia dla dzieci. 

Jak będą wyglądały benefity dla pracowników w kolejnych latach?

Wzrosła świadomość holistycznego podejścia do pracowników, z założeniem, że dobry szef i dobra relacja w pracy, jest najlepszym benefitem dla pracowników i mam tu na myśli wzrost świadomości roli feedbacku, motywacji, docenienie szerokich programów motywacyjnych, godzin konsultacji, dostępności i zwykłej ludzkiej rozmowy, zasady otwartych drzwi i partnerskiego podejścia. Jak będą ewoluowały benefity po koronawirusie – to dopiero się przekonamy. Na pewno wzrośnie świadomość roli pracy zdalnej, nie tylko jako benefitu, ale też sposobu zarządzania ryzykiem. Trudna sytuacja gospodarcza wielu firm będzie wymagała w tym czasie szczególnie dobrej komunikacji, ludzkiego bycia z pracownikami i wspierania ich zaangażowania. 

Work-life balance w nowej odsłonie

Ciekawe zjawisko, z którym się będziemy mierzyć, to work-life balance w nieco innej odsłonie. Pracując wciąż w domu, ciężko rozdzielić przestrzeń prywatną od zawodowej i tu wspieranie pracowników na pewno będzie bardzo ważne. Nie zmienia to faktu, że pracownicy nadal potrzebują motywacji, integracji z zespołem i kontaktu z przełożonym — stąd warto pamiętać o prostych rzeczach, jak rozmowa telefoniczna, rozmowa wideo, słowo wsparcia i docenienia.

Ewolucja benefitów a potrzeby poszczególnych grup pracowników — darmowy poradnik

Przygotowaliśmy dla Państwa poradnik „Ewolucja benefitów a potrzeby poszczególnych grup pracowników”, z którego dowiecie się, jak dostosować benefity do potrzeb różnych grup pracowników.

Znajdziecie tam Państwo szereg znanych, ale też świeżych rozwiązań i nasze propozycje wdrożenia, w zależności od tego, pracownicy jakich grup pracują w Państwa organizacji. Należy wciąż pamiętać, że każdy jest inny i tam, gdzie to możliwe, wziąć pod uwagę osobiste preferencje. Dodatkowo dołączyliśmy propozycje benefitów podczas przymusowej pracy zdalnej.

W ramach współpracy z HR Business Partner zorganizowaliśmy konkurs dla czytelników. Nagrodami były vouchery na przeżycia. Nadchodzą kolejne szanse na zdobycie cennych nagród! Wszystkie bieżące promocje i konkursy zebraliśmy w zakładce konkursy.


Ten artykuł ukazał się w magazynie HR Business Partner

maj/czerwiec 2/2020(16)

Zostaw odpowiedź